4 Şubat 1947’de İstanbul (Üsküdar) da doğdu. Babası Mehmet Oruç (Ö. 1976), Denizaltı Gediklisi iken ordudan ayrıldı. Hilton Otelinden şef garson olarak emekli oldu. Annesi Münire Akdeniz Çora (Ö.2003), İstanbul Adliyesi Zabıt katipliğinden emekli oldu. Hem baba hem de anne tarafı Rumelilidir.

Mecidiyeköy’de başladığı İlkokul eğitimini, Beykoz Ahmet Mithat Efendi İlkokul’unda sürdürdü ve Kadırga İlkokul’unda tamamladı. Ortaokulu Gedikpaşa Ortaokulunda bitirdi ve Vefa Lisesinden mezun oldu.

İstanbul üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öğrencisi iken 1968 öğrenci hareketleri içinde yer aldı.

Prof. Dr. Fikret Kortel’in yanında İ.Ü. Fizik Bölümü Teorik Fizik Kürsüsünde asistan oldu (1971). Doktora çalışmalarını Prof. Asım Barut yanında, Abdus Salam ICTP-İtalya, Uluslararası Teorik Fizik Merkezinde yaptı (1976).

Uzun yıllar İtalya’da Abdus Salam ICTP ve İsviçre’de Avrupa Nükleer Fizik Merkezi CERN’de doktora sonrası çalışmalarda bulundu. 1988 yılında Fizik Profesörü oldu.

İstanbul Üniversitesi Fizik Bölümü Başkanlığı (1988-1991 ve 2001-2007), Türk Fizik Derneği Genel Başkanlığı (1987-1997), Balkan Fizik Birliği Başkanlığı (1989-1997), Türk Fizik Vakfı Yönetim Kurulu Üyeliği (1989-1995), Avrupa Fizik Derneği Konsey Üyeliği (1989-1997), Bilim ve Ütopya Vakfı Kurucu Başkanlığında (1997-1999) ve Balkan ve Rumeli Dernekleri Koordinasyon Başkanlığı (1996-1999) görevlerinde bulundu.

Trakya Üniversitesinde (1981-1986), Boğaziçi Üniversitesinde (1982-1984) ve Yıldız Üniversitesinde (1981-1986) yarı-zamanlı çeşitli lisans ve lisansüstü fizik ve matematik dersleri verdi. London School of Economics and Political Science, Center for Philosophy of Natural and Social Science’de ziyaretçi araştırmacı olarak bulundu.

Halen İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği Anabilim Dalı Başkanlığı (1987-) görevinde bulunmaktadır. İstanbul Üniversitesi Fizik Bölümünde (Kuvantum Fiziği ve Parçacık Fiziği), Felsefe Bölümünde (Çağdaş Fizik Tarihi), Matematik Bölümünde (Analiz) dersler vermekte ve çeşitli dergi ve gazetelere deneme yazıları yazmaktadır.

Parçacık Fiziği, Kozmoloji, Kuvantum Alanlar Teorisi, Non-lineer Sistemler ve Soliton Fiziği yanında Fizik Felsefesi, Fizik Tarihi ve Fizik Eğitimi konularında yayınlanmış çok sayıda uluslar arası bilimsel makalesi vardır. Ayrıca çeşitli dergilerde ve gazetelerde deneme yazıları yayınlanmıştır.

Abdus Salam ICTP Associate Üyeliği (1980), TÜBİTAK Bilim Teşvik (1985), Uluslar arası İnsanlık Birliği Altın Karakter (1998), Balkan Fizik Birliği Onur Üyeliği (1998) ödüllerini almıştır.

İngilizce ve İtalyanca bilir. Evli, (Zehra Akdeniz) bir kız (Bige Akdeniz)ve bir erkek (Fikretcan Akdeniz) babasıdır.